ช่วงนี้เป็นเทศกาลถือศีลกินเจ
บางคนก็กิน เพราะเค้าบอกว่า มันได้บุญที่ไม่ไปเบียดเบียนสัตว์
บางคนก็กิน เพราะเค้าบอกว่า เป็นการดีทอกซ์ ล้างท้อง
บางคนก็กิน เพราะถูกบังคับ
เคยสงสัยกันไหม ว่าทำไม ฆ่าสัตว์ไม่ได้ แต่ฆ่าผักได้
เคยสงสัยกันไหม ว่าค่าของสิ่งต่างๆบนโลกเราวัดจากอะไร (นี่ไม่ใช่บทความทางวิทยาศาสตร์ บอกไว้ก่อน อย่าตอบว่า เทอร์โมมิเตอร์ บารอมิเตอร์ หรือแท็กซี่มิเตอร์...ไม่เกี่ยวกัน)
ทำไมฆ่าหมู บาปไม่เท่าฆ่าเต่า --เราวัดกันที่อายุ?
ทำไมฆ่าคนบ้า บาปไม่เท่าฆ่าพระ --เราวัดกันที่สถานะทางสังคม?
ทำไมฆ่าไก่มากิน บาปไม่เท่าฆ่าหมามากิน -- เราวัดกันที่ความแสนรู้?
ทำไมฆ่าคนอื่น บาปไม่เท่าฆ่าพ่อแม่ตัวเอง --เราวัดกันที่พระคุณ?
ตั้งแต่ไหนแต่ไรมา จนถึงบัดนี้ ความเท่าเทียมก็ไม่เคยมีอยู่ในสังคม เราตัดสิน"ค่า"ของสิ่งต่างๆด้วยประสบการณ์ของตัวเอง ทั้งๆที่สิ่งมีชีวิตทุกชนิดบนโลก น่าจะมีสิทธิ์ในการมีชีวิตอยู่บนโลกนี้เหมือนกัน ไม่ว่าจะคน สัตว์ หรือพืช
การที่เราคิดว่า ต้นสักใหญ่ๆต้นหนึ่ง มีค่ามากกว่า ต้นมะขามเล็กๆต้นหนึ่ง เพราะว่า ขนาดของมันใหญ่กว่า มันมีชีวิตอยู่มานานกว่า และกำลังเหลือน้อยเต็มทีใช่ไหม
แล้วถ้าเราคิดในทางตรงข้ามกับต้นมะขามน้อยๆ
ก็แค่ต้นมะขาม... ที่ไหนก็มี... เพิ่งงอกได้ไม่กี่วันเอง เดี๋ยวก็มีต้นอื่นงอกมาใหม่แหละหน่า
แล้วทุกคนก็คิดแบบนี้
สักวัน มะขามก็จะค่อยๆสูญพันธุ์
ลองคิดกันอีกด้านว่า อ่ะต้นไม้เล็กๆถ้าเลี้ยงดีๆ ก็จะเป็นต้นไม้ใหญ่ที่แข็งแรงให้ร่มเงาในอนาคต
ถึงจะไม่ใช่ไม้ที่มีความสวยงามเหมือนไม้สัก แต่มันก็มีคุณค่าในแบบของมัน มีผลให้กิน มีใบให้ร่มเงา
คุณค่าของสัตว์กับพืชก็เช่นกัน
เราคิดว่าสัตว์มีคุณค่าของการมีชีวิตมากกว่าพืช เพราะสัตว์วิ่งได้ เดินได้ บินได้ เป็นเพื่อนเราได้ ฟังภาษาคนออกในบางครั้ง และมีความสามารถในการร้องไห้โหยหวนตอนที่กำลังจะถูกฆ่า
เป็นความซวยของพืช ที่ไม่มีความสามารถเช่นนั้น มันไม่มีตา (อ่ะ...พืชมีตา แต่ไม่มีน้ำตา แสดงอารมณ์ทางตาไม่ได้ แต่เราสามารถทำการ "ติดตา" ได้ เวลาจะขยายพันธุ์) และเราคิดว่ามันไม่มีอารมณ์ ความรู้สึก จิตใจ ฟังภาษาคนไม่ได้ ขอมือไม่ได้ (แต่แกล้งตายได้) และมันไม่ร้องโหยหวนเวลาเรากำลังฆ่ามัน
เราจึงเลือกที่จะ ฆ่าผัก มากกว่า ฆ่าสัตว์
แล้วให้เหตุผลประกอบว่า
ค่าผัก ดีกว่า ค่าสัตว์
แต่อีกเหตุผลหนึ่ง คงเป็นเพราะ ศีล5ข้อ1 บอกว่า ห้ามเบียดเบียนสัตว์ ล่ะมั้ง
คงมีน้อยคนที่รู้ว่า หนึ่งในศีล 227 ข้อ มีว่า "ห้ามปลิดใบไม้เขียวหลุดจากขั้ว" (พ่อบอกมา)
นั่นแสดงว่า พระพุทธองค์บัญญัติให้ภิกษุเห็นคุณค่าของพืชและสัตว์เท่ากันหมด ส่วนสามเณรและฆารวาส คงยังต้องมีชีวิตทางโลกมากกว่า ต้องทำมาหากิน ไม่งั้นก็คงไม่ต้องทำอะไรกินกัน
แล้วก็วนกลับมาที่คำถามเดิมว่า ทำไมฆ่าผักได้ แต่ฆ่าสัตว์ไม่ได้
นั่นสิ...
ส่วนตัวแล้วคิดว่า เรื่องการถือศีลกินเจ เป็นประโยชน์ทางใจมากกว่า
คงมีน้อยคน ที่จะพิลึกกึกกือคิดแบบที่กล่าวมาข้างต้น
ถ้าให้คนอย่างเราไปกินเจ ก็คงไม่ได้บุญเพราะเราคิดแล้วว่าฆ่าผักก็บาปเหมือนกัน
เลยกินทั้งสองอย่าง จะได้ยุติธรรม
ไม่ได้เลือกกินอย่างใดอย่างหนึ่ง
)
